Zrównoważone zamówienia w Ustawie PZP – krok w dobrą stronę!

W ostatni piątek, 25 lipca, Sejm przyjął zmiany w Ustawie Prawo zamówień publicznych. Mogą one zwiększyć skalę stosowania zrównoważonych zamówień społecznych. Zachęcają bowiem do zatrudniania pracowników na etat i stosowania innych kryteriów oceny ofert niż cena.

Przykładowe klauzule środowiskowe do zastosowania przez zamawiających

Przedstawiamy zestawienie przykładowych wzorów zapisów dotyczących zielonych zamówień publicznych do zastosowania przez instytucje realizujące zamówienia publiczne. Zostały one opracowane przez specjalistów z Centrum Zamówień Publicznych.

Przyjazne środowiskowo świadczenie usług cateringowych

Cel: Przyczynienie się do przyjaznego środowiskowo świadczenia usług cateringowych.

Przedmiot zamówienia: Usługi cateringu.

Element opisu przedmiotu zamówienia: Zamawiający wymaga, aby co najmniej 30%* następujących grup produktów: nabiał, mięso, warzywa, określony rodzaj warzyw, owoce, itp.**, jakie zostaną użyte w ramach świadczenia usługi, były wyprodukowane metodami ekologicznymi w rozumieniu rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91. W Polsce ww. dyrektywę implementuje ustawa z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz.U. 2009 Nr 116, poz. 975).

W celu potwierdzenia, że oferowane usługi cateringowe odpowiadają powyższemu wymaganiu, zamawiający żąda aby wykonawca przedłożył wraz z ofertą oświadczenie, iż wykorzystywane produkty będą pochodziły z gospodarstw ekologicznych, stosujących ekologiczne metody produkcji w rozumieniu ww. rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007***.

Oferta, w której wykonawca nie złoży powyższego zobowiązania co do minimalnego wymaganego poziomu wykorzystania określonych w SIWZ produktów pochodzących z gospodarstw ekologicznych stosujących ekologiczne metody produkcji, będzie podlegała odrzuceniu.

Powiązany z ww. klauzulą element istotnych postanowień umowy: W toku realizacji zamówienia zamawiający będzie w każdym czasie uprawniony do weryfikacji sposobu świadczenia usługi cateringu, w tym w celu sprawdzenia pochodzenia wykorzystywanych produktów i ilości wykorzystywanych produktów pochodzenia ekologicznego. Wykonawca zobowiązany jest udostępnić zamawiającemu wszystkie informacje, które taką weryfikację umożliwią, w tym także dokumenty poświadczające zakup produktów. Wykonywanie umowy niezgodnie z treścią oferty, w tym w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia ekologicznego, będzie równoznaczne z nienależytym wykonaniem zamówienia i będzie skutkowało sankcjami umownymi określonymi w umowie dla nienależytego wykonania zamówienia.

*Stosownie do przedmiotu zamówienia i wymagań zamawiającego.

**Stosownie do przedmiotu zamówienia i wymagań zamawiającego.

***Oświadczenie takie może być częścią formularza oferty. Zamawiający może także przewidzieć dodatkową punktację w ramach kryteriów oceny ofert za wyższy niż wymagany poziom wykorzystania produktów z gospodarstw ekologicznych. W takim przypadku, w formularzu oferty należy przygotować odpowiednią rubrykę, w której wykonawca będzie mógł złożyć stosowne i jednoznaczne oświadczenie zobowiązujące go.

Ograniczanie zużycia energii i chemikaliów przy produkcji papieru

Cel: Nabycie papieru wyprodukowanego przy zastosowaniu procesów charakteryzujących się niskim poziomem zużycia energii i emisji oraz unikanie niektórych substancji przy produkcji i bieleniu papieru.

Przedmiot zamówienia: Dostawa papieru do użytku biurowego.

Element opisu przedmiotu zamówienia: Zamawiający wymaga, aby dostarczony papier wyprodukowany przy zastosowaniu procesów charakteryzujących się niskim poziomem zużycia energii i emisji oraz aby przy jego produkcji nie używano chloru pierwiastkowego (ECF), przy czym papier wyprodukowany bez użycia związków chloru (TCF) również zostanie uznany za spełniający wymagania. W celu umożliwienia zamawiającemu weryfikacji spełnienia powyższego wymagania, wykonawca wraz z ofertą powinien przedłożyć wspólnotowe oznakowanie ekologiczne Ecolabel lub inne krajowe oznakowania ekologiczne typu I (tj. wydane przez niezależne podmioty), potwierdzające niskie zużycie energii i emisji przy produkcji oraz brak użycia ww. substancji przy produkcji. Zamawiający, jako dowód na spełnienie ww. wymagań, uzna także inne odpowiednie dowody, takie jak dokumentacja techniczna producenta lub raport z testów sporządzony przez uznaną instytucję.

Oferta, która nie będzie spełniała powyższego wymagania lub w której wykonawca nie przedstawi wymaganego dokumentu na potwierdzenie że spełnia wymaganie (pomimo wezwania do uzupełnienia w trybie art. 26 ust. 3 ustawy – Prawo zamówień publicznych), będzie podlegała odrzuceniu.

Powiązany z ww. klauzulą element istotnych postanowień umowy: Dostawa papieru niespełniającego ww. wymagania będzie równoznaczna z nienależytym wykonaniem zamówienia i będzie skutkowała sankcjami umownymi określonymi w umowie dla nienależytego wykonania zamówienia, a także będzie uprawniała zamawiającego do odstąpienia od umowy w terminie 5 dni od dnia dostawy wadliwego przedmiotu zamówienia.

Ograniczenie zanieczyszczenia środowiska środkami czyszczącymi

Cel: Ograniczenie zanieczyszczenia środowiska poprzez wykorzystanie nieprzyjaznych środowiskowo środków czyszczących przy świadczeniu usług sprzątania.

Przedmiot zamówienia: Usługi sprzątania z wykorzystaniem ekologicznie przyjaznych środków czyszczących.

Element opisu przedmiotu zamówienia: Zamawiający wymaga, aby przy wykonywaniu usługi sprzątania wykorzystywano środki czyszczące takie, jak: uniwersalne środki czyszczące, środki czyszczące do urządzeń sanitarnych oraz środki czyszczące do okien, przyjazne dla środowiska, tj. nie zawierające w ilości przekraczającej 0,01 % jego masy składnika (substancji lub preparatu), który zgodnie z dyrektywą 67/548/EWG ze zmianami lub dyrektywą 1999/45/WE ze zmianami został sklasyfikowany z przypisaniem któregokolwiek spośród następujących zwrotów określających zagrożenie: R40, 45, 49 (rakotwórczy), R42 (uczulający), powyżej 0,1% w masie produktu końcowego, R43 (uczulający), powyżej 0,1% w masie produktu końcowego, R46, 60, 61, 62, 63 (szkodliwy dla rozrodczości), R50/53, 51/53 (toksyczny dla organizmów wodnych), R59 (niebezpieczny dla warstwy ozonowej), R68 (może powodować nieodwracalne zmiany w stanie zdrowia).

W celu weryfikacji, iż oferowana usługa spełnia wymagania określone przez zamawiającego, wykonawca jest zobowiązany do przedłożenia wraz z ofertą wykazu produktów, które będą stosowane, wraz ze świadectwem zgodności z powyższymi specyfikacjami – wspólnotowym oznakowaniem ekologicznym Ecolabel, a w przypadku gdy produkt nie jest opatrzony oznakowaniem ekologicznym, należy w sposób wyraźny przekazać informacje dotyczące ilości składników wymienionych wyżej w masie produktu końcowego. W przypadku każdego oferowanego produktu wszystkie substancje zawarte w ilości powyżej 0,01 % w masie produktu końcowego muszą zostać wyszczególnione wraz z ich numerami CAS3 (o ile są dostępne) i wszelkimi oznaczeniami ryzyka, za pomocą których zostały sklasyfikowane.

Oferta, która nie będzie spełniała powyższego wymagania lub w której wykonawca nie przedstawi wymaganego dokumentu na potwierdzenie, że spełnia wymaganie (pomimo wezwania do uzupełnienia w trybie art. 26 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych), będzie podlegała odrzuceniu.

Powiązany z ww. klauzulą element istotnych postanowień umowy: Po upływie pierwszych trzech miesięcy realizacji zamówienia, a następnie co kwartał realizacji zamówienia, wykonawca jest zobowiązany do przedłożenia zestawienia zawierającego nazwy i ilości wykorzystanych środków czyszczących. W przypadku jakichkolwiek produktów nieuwzględnionych w ofercie początkowej wykonawca musi dostarczyć wymagany dowód zgodności ze specyfikacjami technicznymi zgodnie z opisem zawartym w specyfikacji istotnych warunków zamówienia.

Świadczenie usługi sprzątania z wykorzystaniem innych środków czyszczących niż zaakceptowane przez zamawiającego, skutkować będzie uznaniem iż zamówienie jest wykonywane nienależycie oraz uprawnieniem zamawiającego do zastosowania kary umownej z tytułu nienależytego wykonania zamówienia. Świadczenie usługi sprzątania z wykorzystaniem innych środków czyszczących niż zaakceptowane przez zamawiającego i jednocześnie niespełniających wymagań określonych przez zamawiającego w opisie przedmiotu zamówienia, skutkować będzie uznaniem, iż zamówienie jest wykonywane nienależycie w sposób rażący oraz uprawnieniem zamawiającego do zastosowania kary umownej z tytułu nienależytego wykonania zamówienia zwiększonej dwukrotnie oraz – po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia i z zachowaniem prawa do naliczenia kary umownej – do odstąpienia do umowy w terminie 7 dni kalendarzowych od dnia bezskutecznego wezwania.

 

Promocja budownictwa pasywnego

Cel: promowanie budownictwa pasywnego.

Rodzaj przedmiotu zamówienia: projektowanie i budowa budynku użyteczności publicznej.

Element opisu przedmiotu zamówienia: W odniesieniu do instalacji wodooszczędnych zamawiający wymaga, aby wszelkiego rodzaju sprzęt sanitarny i kuchenny wykorzystujący wodę był wyposażony w najnowocześniejsze systemy wodooszczędne dostępne na rynku, tj. spełniające poniższe minimalne wymagania:

  • Zbiorniki WC powinny być wyposażone w dwudzielny mechanizm spłukujący, powinny zużywać najwyżej 6 litrów wody do spłukiwania pełnego oraz 3 litry wody do spłukiwania niepełnego.
  • Pisuary bezwodne powinny być używane z wykorzystaniem płynu ulegającego biodegradacji lub w ogóle bez zastosowania płynu.
  • Urządzenia wodooszczędne zainstalowane w spłuczkach powinny charakteryzować się oszczędnością wody przy spłukiwaniu na poziomie co najmniej 30%.
  • Wkładki do kranów regulujące przepływ wody powinny zapewniać oszczędność wody na poziomie co najmniej 50% w porównaniu z instalacjami standardowymi.

Przykładowe klauzule społeczne do zastosowania przez zamawiających

Przedstawiamy zestawienie przykładowych wzorów zapisów dotyczących odpowiedzialnych społecznie zamówień publicznych do zastosowania przez instytucje realizujące zamówienia publiczne. Zostały one opracowane przez specjalistów z Centrum Zamówień Publicznych.

Promowanie stosowania podstawowych zasad prawa pracy w skali globalnej

Cel: pokazanie wrażliwości władzy publicznej na jakość zatrudnienia i podstawowe prawa pracy.

Przedmiot zamówienia: dostawa sprzętu IT. Termin realizacji: 6 miesięcy od dnia zawarcia umowy.

Narzędzie zamówieniowe pozwalające spełnić ww. potrzebę: opis przedmiotu zamówienia oraz istotne postanowienia umowy.

Element opisu przedmiotu zamówienia: Wykonawca zobowiązany jest w trakcie realizacji zamówienia zagwarantować przestrzeganie podstawowych standardów pracy Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) wynikających z Deklaracji MOP dotyczącej podstawowych zasad i praw pracy w odniesieniu do pracowników, którzy wytwarzają produkt będący przedmiotem zamówienia w łańcuchu dostaw. Wykonawca jest zobowiązany do przedłożenia wraz z ofertą pełnej informacji dotyczącej sposobu produkcji przedmiotu zamówienia, zawierającego w szczególności informację o łańcuchu dostaw, podmiotach tworzących łańcuch dostaw (w tym dane teleadresowe) z wykonawcą włącznie, oraz standardach pracy obowiązujących u tych podmiotów w zakresie danych wynikających z ww. Deklaracji MOP. Oferta, która będzie zawierała informacje sprzeczne z ww. Deklaracją MOP będzie podlegała odrzuceniu.

Element istotnych postanowień umowy: W celu weryfikacji wypełniania przez wykonawcę obowiązku zagwarantowania przestrzegania podstawowych standardów pracy Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) wynikających z Deklaracji MOP dotyczącej podstawowych zasad i praw pracy w odniesieniu do pracowników, którzy wytwarzają produkt, będący przedmiotem zamówienia w łańcuchu dostaw w trakcie realizacji zamówienia, wykonawca zobowiązany będzie do złożenia raportu z produkcji przedmiotu zamówienia i jego podzespołów w terminie dwóch miesięcy od dnia zawarcia umowy, który będzie zawierał informację opisujące łańcuch dostaw niezbędny do produkcji przedmiotu zamówienia, wszystkie podmioty tworzące ów łańcuch dostaw (w tym dane teleadresowe) oraz standardach pracy obowiązujących u tych podmiotów w zakresie danych wynikających z ww. Deklaracji MOP. Wykonawca jest zobowiązany udzielać zamawiającemu wszelkich informacji w powyższym zakresie, reagując na każde zapytanie ze strony zamawiającego niezwłocznie i udzielając wyczerpujących wyjaśnień.

W przypadku powzięcia wątpliwości przez zamawiającego co do zgodności działań wykonawcy z zobowiązaniami wynikającymi z niniejszej umowy, niezależnie od źródła pochodzenia tych wątpliwości, zamawiający poinformuje o tym wykonawcę niezwłocznie, a wykonawca zobowiązany będzie niezwłocznie, nie później niż w terminie 3 dni od otrzymania informacji od zamawiającego, złożyć pełne wyjaśnienia wraz z wszelkimi dostępnymi dowodami potwierdzającymi prawdziwość swoich wyjaśnień. Nieudzielenie wyjaśnień w terminie, jak też udzielenie niewystarczających lub niepopartych przekonującymi dowodami wyjaśnień skutkować może zastosowaniem przez zamawiającego kary umownej w wysokości 5% wartości przedmiotu zamówienia za takie zdarzenie, może także – niezależnie od prawa do naliczenia kary umownej – być podstawą do odstąpienia przez zamawiającego od umowy w terminie 14 dni od dnia doręczenia wykonawcy pierwszej informacji o wątpliwościach co do prawidłowej realizacji umowy. Zamawiający jest uprawniony do potrącenia kary umownej z wynagrodzenia należnego wykonawcy. Możliwe jest jednakże zastosowanie planu naprawczego, zamiast sankcji opisanych powyżej, w przypadku, w którym wykonawca, w sposób wiarygodny i w terminie wyznaczonym na udzielenie wyjaśnień, wykaże, że o nieprawidłowościach opisanych przez zamawiającego nie wiedział i wiedzieć nie mógł oraz przedstawi plan naprawczy i niezwłocznie przystąpi do jego realizacji, a także – nie później niż dwa tygodnie od dnia przedstawienia planu naprawczego – złoży raport z wdrożonych działań, który potwierdzi zgodność realizacji umowy z postanowieniami umowy.

Promocja zatrudniania osób niepełnosprawnych

Cel: pokazanie wrażliwości władzy publicznej na problematykę zatrudnienia osób niepełnosprawnych.

Przedmiot zamówienia: usługi w zakresie projektowania i administrowania strony internetowej.

Narzędzie zamówieniowe pozwalające spełnić ww. potrzebę: opis przedmiotu zamówienia, istotne postanowienia umowy, kryteria oceny ofert.

Opis przedmiotu zamówienia: Wykonawca jest zobowiązany zatrudnić, na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, co najmniej jedną osobę niepełnosprawną w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych – do realizacji lub obsługi realizowanego zamówienia na cały okres jego realizacji. W terminie 10 dni od dnia zawarcia umowy wykonawca zobowiązany jest przedstawić dokument potwierdzający zatrudnienie ww. osoby lub osób, jest on także zobowiązany do comiesięcznego raportowania stanu zatrudnienia ww. osoby lub osób przez cały okres realizacji zamówienia, w terminie do 10 dnia każdego miesiąca. Na każde żądanie zamawiającego, w terminie do 2 dni roboczych i w formie przez zamawiającego określonej, wykonawca jest zobowiązany udzielić wyjaśnień w powyższym zakresie. W uzasadnionych przypadkach, nie z przyczyny leżącej po stronie wykonawcy, możliwe jest zastąpienie ww. osoby lub osób, inną osobą, pod warunkiem, że spełnione zostaną wszystkie powyższe wymagania (co do kategorii osób, co do zatrudnienia na okres realizacji zamówienia, w pełnym wymiarze czasu pracy).

Istotne postanowienia umowy: W okresie realizacji przedmiotu umowy wykonawca zobowiązany jest zatrudnić co najmniej jedną osobę z katalogu osób, o których mowa w art. 29 ust. 4 pkt 2 ustawy – Prawo zamówień publicznych, w pełnym wymiarze czasu pracy, na podstawie umowy o pracę. W przypadku uchybienia powyższemu obowiązkowi, jak też obowiązkom dokumentowania i raportowania faktu zatrudnienia zgodnie z wymaganiami określonymi w opisie przedmiotu zamówienia, zamawiający będzie upoważniony do zastosowania kary umownej z tytułu nienależytego wykonywania umowy określonych z umowie. Zamawiający nie będzie upoważniony do zastosowania kary umownej z tytułu nienależytego wykonania umowy wobec wykonawcy, jeśli wykonawca uzasadni i odpowiednio udokumentuje niemożliwość zatrudnienia takiej osoby.

Kryteria oceny ofert: Wykonawca powinien zadeklarować w ofercie, czy do administrowania stroną internetową będącą przedmiotem zamówienia, zatrudniona zostanie osoba niepełnosprawna [uwaga – zakłada się że będzie to dłuższy okres czasu].1 Wykonawca, który zadeklaruje, że zatrudni co najmniej jedną osobę niepełnosprawną do administrowania stroną internetową przez cały okres trwania umowy otrzyma 10 punktów w tym kryterium (podkryterium). Wykonawca, który nie zadeklaruje jw. lub zadeklaruje, iż nie zatrudni jw. otrzyma w tym kryterium (podkryterium) 0 punktów. W przypadku złożenia deklaracji zatrudnienia osoby niepełnosprawnej jw., wykonawca będzie zobowiązany przestrzegać tego zobowiązania w toku realizacji zamówienia pod rygorem zastosowania przez zamawiającego kar umownych przewidzianych za nienależyte wykonanie zamówienia. W celu weryfikacji realizacji ww. zobowiązania, wykonawca ten będzie zobowiązany do comiesięcznego raportowania stanu zatrudnienia ww. osoby lub osób przez cały okres realizacji zamówienia, w terminie do 10 dnia każdego miesiąca. Na każde żądanie zamawiającego, w terminie do 2 dni roboczych i w formie przez zamawiającego określonej, wykonawca jest zobowiązany udzielić wyjaśnień w powyższym zakresie.

Promocja zatrudniania osób bezrobotnych oraz młodocianych do przygotowania zawodowego

Cel: reagowanie na problematykę promocji zatrudnienia w oparciu o przepisy prawa pracy*. Zakłada się, że na terenie objętym realizowanym zamówieniem w powiatowym urzędzie pracy są zarejestrowane osoby bezrobotne, które mogłyby wykonywać pracę z zakresu objętego przedmiotem zamówienia.

Przedmiot zamówienia: ochrona fizyczna osób i mienia.

Narzędzie zamówieniowe pozwalające spełnić ww. potrzebę: opis przedmiotu zamówienia, istotne postanowienia umowy, kryteria oceny ofert.

Opis przedmiotu zamówienia: Wykonawca jest zobowiązany zatrudnić, na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, co najmniej jedną osobę bezrobotną lub młodocianą w celu przygotowania zawodowego, z katalogu osób  wskazanym w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (na podstawie skierowania wydanego przez urząd pracy). W terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy wykonawca zobowiązany jest przedstawić dokument potwierdzający zatrudnienie ww. osoby lub osób, jest on także zobowiązany do comiesięcznego raportowania stanu zatrudnienia ww. osoby lub osób przez cały okres realizacji zamówienia, w terminie do 10 dnia każdego miesiąca. Na każde żądanie zamawiającego, w terminie do 2 dni roboczych i w formie przez zamawiającego określonej, wykonawca jest zobowiązany udzielić wyjaśnień w powyższym zakresie. W uzasadnionych przypadkach, nie z przyczyny leżącej po stronie wykonawcy, możliwe jest zastąpienie ww. osoby lub osób, inną osobą, pod warunkiem, że spełnione zostaną wszystkie powyższe wymagania (co do kategorii osób, co do zatrudnienia na okres realizacji zamówienia, w pełnym wymiarze czasu pracy, na podstawie skierowania wydanego przez urząd pracy).

Istotne postanowienia umowy: W okresie realizacji przedmiotu umowy wykonawca zobowiązany jest zatrudnić co najmniej jedną osobę z katalogu osób, o których mowa w art. 29 ust. 4 pkt 1 ustawy – Prawo zamówień publicznych, w pełnym wymiarze czasu pracy, na podstawie umowy o pracę. W przypadku uchybienia powyższemu obowiązkowi, jak też obowiązkom dokumentowania i raportowania faktu zatrudnienia zgodnie z wymaganiami określonymi w opisie przedmiotu zamówienia, zamawiający będzie upoważniony do zastosowania sankcji z tytułu nienależytego wykonywania umowy określonych z umowie. Zamawiający nie będzie upoważniony do zastosowania sankcji z tytułu nienależytego wykonania umowy wobec wykonawcy, jeśli wykonawca uzasadni i odpowiednio udokumentuje niemożliwość zatrudnienia takiej osoby.

Kryterium oceny ofert: Wykonawca powinien zadeklarować w ofercie ile osób, spośród wszystkich wykonujących zamówienie, będzie zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy na podstawie umowy o pracę. Zamawiający będzie premiował wykonawców deklarujących jak najwyższy udział osób zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy na podstawie umowy o pracę przy realizacji niniejszego zamówienia, tj. maksimum punktów w tym kryterium (podkryterium) otrzyma wykonawca, który zadeklaruje najwyższą liczbę pracowników (zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy), a pozostali wykonawcy proporcjonalnie mniej**. Wykonawca, który nie zadeklaruje, że zatrudni pracowników jw. lub zadeklaruje, że nie zatrudni żadnego pracownika jw. otrzyma w tym kryterium (podkryterium) zero punktów. W przypadku złożenia deklaracji zatrudnienia określonej liczby osób jw., wykonawca będzie zobowiązany przestrzegać tego zobowiązania w toku realizacji zamówienia pod rygorem zastosowania przez zamawiającego kar umownych przewidzianych za nienależyte wykonanie zamówienia. W celu weryfikacji realizacji ww. zobowiązania, wykonawca ten będzie zobowiązany do comiesięcznego raportowania stanu zatrudnienia przez cały okres realizacji zamówienia, w terminie do 10 dnia każdego miesiąca. Na każde żądanie zamawiającego, w terminie do 2 dni roboczych i w formie przez zamawiającego określonej, wykonawca będzie zobowiązany udzielić wyjaśnień w powyższym zakresie. W przypadku rażąco nienależytego wykonania ww. obowiązku, zamawiający uprawniony będzie do odstąpienia od umowy w terminie 14 dni od powiadomienia wykonawcy o stwierdzonej niezgodności co do stanu zatrudnienia przy realizacji zamówienia i wezwania do niezwłocznego przywrócenia stanu zgodnego z ofertą.

 

*Jak wynika ze Sprawozdania PIP za 2012 r. w podsumowaniu i wnioskach, strona 220: „Systematycznie wzrasta skala stwierdzonych naruszeń przepisów dotyczących zawierania umów cywilnoprawnych w warunkach, w których powinna zostać zawarta umowa o pracę (w 2012 r. zakwestionowano 16% kontrolowanych pod tym kątem umów, podczas gdy w 2011 r. – 13%, w 2010 r. – 10%, a w 2009 r. – 7%)”.

**Waga takiego kryterium (podkryterium) zależy od oceny zamawiającego.